درمان فوری بریدگی انگشت دست در خانه؛ نکات ضروری
فهرست مطالب
بریدگی ها و آسیب های جزئی بخصوص در دست ها و انگشتان، حادثه خانگی شایع هستند. این بریدگی ها ممکن است بر اثر برخورد چاقو هنگام آشپزی، شکستن شیشه، اجسام تیز و لبه دار و یا بسیاری دیگر موارد رخ دهند. با وجود شایع بودن، برخی زخم ها اگر تحت مراقبت قرار نگیرند، ممکن است دچار عفونت شوند. بنابراین، اقدام سریع و صحیح برای کاهش خونریزی و جلوگیری از عفونت بسیار مهم است. در این مقاله به “درمان فوری بریدگی انگشت دست در خانه و نکات ضروری” درباره آن می پردازیم .
توجه: این مقاله صرفا برای بریدگی های جزئی و سطحی بوده و بریدگی های عمیق و شدید، نیاز به مراجعه به پزشک دارند.
اولین اقدامات برای بریدگی انگشت دست
گام های فوری و کمک های اولیه، اولین اقداماتی هستند که باید انجام دهید. جلوگیری از عفونت، بسیار آسان تر از درمان عفونت زخم است، بنابراین این اقدامات را جدی بگیرید. مهم ترین آنها را به ترتیب بررسی می کنیم.
-
کنترل خونریزی و تمیز کردن دست ها
- شستن دست ها: ابدا باید دست های خود یا فرد مصدوم را با آب و صابون به خوبی شستشو دهید، تا آلودگی های موجود در دست به زخم وارد نشوند.
- توقف خونریزی: با وارد آوردن فشار مستقیم و مداوم با استفاده از یک پارچه تمیز یا گاز استریل، خونریزی را متوقف کنید (حداقل 5 تا 10 دقیقه). بالاتر نگه داشتن انگشت بریده شدن از سطح قلب نیز مؤثر است.
- درآوردن جسم خارجی: در صورتی که ذرات کوچک از منشاء برش وجود دارد (مانند خرده شیشه یا خاک) حتما آن را با موچین یا پنس استریل شده، به آرامی خارج کنید.
تذکر: اگر جسم وارد شده به زخم بزرگ بوده یا به صورت عمقی فرو رفته، هرگز آن را خارج نکنید و به پزشک مراجعه کنید.
-
تمیز کردن زخم
- شستشوی زخم: به منظور تمیز کردن خود زخم، آن را با آب جاری تمیز (آب لوله کشی) یا با استفاده از سرم فیزیولوژی، شستشو دهید.
- خشک کردن زخم: زخم را به آرامی و با ملایمت با استفاده از گاز استریل یا یک پارچه تمیز بدون پرز خشک کنید.
نکته مهم: از پراکسید هیدروژن (آب اکسیژنه)، ید یا الکل به طور مستقیم داخل زخم استفاده نشود، چرا که می تواند موجب آسیب به بافت شده و روند بهبودی را کُند کند.
-
ضد عفونی و پوشاندن زخم
- برای زخم های سطحی و جزئی (نه زخم های عمیق) شستشوی مکانیکی اولیه و استفاده از صابون ملایم برای ضدعفونی کردن کافیست. در صورتی که امکان آلودگی بیشتر است، می توانید از ضدعفونی کننده های ملایم چون سرم فیزیولوژی استفاده کنید.
- پوویدون ید (بتادین) نیز ضد عفونی کننده قوی است، بنابراین جهت جلوگیری از آسیب به سلول های ترمیم کننده پوست، برای زخم های جزئی بهتر است آن را با آب رقیق کنید. پس از استفاده از بتادین نیز زخم را با آب یا سرم شستشو دهید البته بجای بتادین بهترین گزینه استفاده از اسپری زخم است.
- استفاده از پماد آنتی بیوتیک موضعی برای جلوگیری از رشد باکتری ها، یا استفاده از وازلین طبی برای جلوگیری از چسبیدن پانسمان به زخم نیز مفید هستند.
-
پانسمان زخم
روی زخم را با استفاده از باند استریل و یا چسب زخم بپوشانید تا از ورود آلودگی جلوگیری شود. دقت کنید که پانسمان خیلی سفت نباشد، تا گردش خون را مختل نکند.
مراقبت های بعدی
این اقدامات مواردی هستند که باید در روزهای آینده برای جلوگیری از عفونت زخم و کمک به تسریع روند درمان زخم انجام دهید.
-
تعویض پانسمان:
- پانسمان زخم را به صورت روزانه یا هر زمان که خیس خورده یا کثیف شد، عوض کنید.
- حتما پیش از پانسمان و پس از آن، دستهای خود را به خوبی بشویید.
- با هربار تعویض پانسمان، زخم را با استفاده از سرم شستشو تمیز کنید.
- این کار را تا زمان بسته شدن کامل زخم انجام دهید.
-
پرهیز از مرطوب شدن:
- سعی کنید تا جای ممکن زخم را خشک نگه دارید.
- برای شسشوی ظرف یا موارد دیگر، از دستکش استفاده کنید.
- برای خشک کردن زخم، از پارچه بدون پرز تمیز استفاده کنید.
- این کار را کاملا ملایم و با ضربه های آرام انجام دهید، تا بافت در حال رشد آسیب نبیند.
-
واکسن کزاز:
- در صورتی که بریدگی انگشت با ابزار کثیف یا قدیمی مانند چاقوی زنگ زده، ابزار خاکی و بخصوص گِلی یا موارد مشابه آن انجام شده، تزریق واکسن کزاز الزامیست که برای این کار باید به پزشک مراجعه کنید.
- توجه کنید که واکسن کزاز تا 10 سال در بدن تأثیر دارد، اگر بیش از ده سال از تزریق دوز کزاز گذشته، باید تزریق یادآور انجام شود.
انواع بریدگی های شایع انگشت دست و نکات ضروری
برای درمان فوری بریدگی انگشت دست در خانه، باید به یک نکته مهم دیگر هم توجه داشت: عامل بریدگی؛ چرا که بریدگی در اثر اشیاء مختلف می توانند باهم متفاوت باشند. در ادامه انواع بریدگی های شایع انگشت دست و نکات ضروری در مورد آن را بررسی می کنیم.
بریدگی انگشت دست با چاقو یا تیغ
بریدگی با این اشیاء که لبه های صاف و تیز دارند، اغلب مستقیم است. اگر بریدگی عمیق باشد حتی می تواند به عصب و تاندون هم آسیب برساند. در صورتی که بریدگی عمیق است، اقدامات خانگی کافی نیستند و باید بخیه اعمال شود. جوش خوردن بخیه خود مراحل مختلفی دارد.
اقدامات ضروری:
علاوه بر گام های عمومی که برای بریدگی انگشت دست در خانه گفته شد، این اقدامات ضروری را نیز انجام دهید:
- بررسی حرکت انگشت: سعی کنید انگشت خود را خم و راست کنید، اگر در حرکت مشکل دارید، ممکن است به تاندون ها آسیب وارد شده باشد و باید سریعا به اوژانس پزشکی مراجعه شود.
- فشار محکم: حداقل ده دقیقه فشار محکم بدون برداشتن پانسمان ضروریست، تا خونریزی متوقف شود. در صورت عدم توقف خونریزی، به پزشک مراجعه کنید.
بریدگی انگشت دست با شیشه شکسته
نوع رایج دیگر بریدگی ها، با شیشه شکسته است که لبه های دندانه دار و نامظم ایجاد می کند. خطر اصلی در این بریدگی ها، باقی ماندن خورده های شیشه در زخم، عفونت زخم و آسیب به بافت های زیرین است.
اقدامات ضروری:
- بازرسی دقیق: زخم را زیر آب جاری بشویید تا مطئن شوید تکه شیشه در آن باقی نمانده است.
- خارج کردن جسم: اگر خورده شیشه قابل مشاهده است، آن را با استفاده از موچین استریل شده با دقت خارج کنید. اما توجه کنید هرگز تلاش نکنید که اجسام عمیق را خارج کنید.
- تزریق واکسن کزاز: اگر شیشه دارای آلودگی بوده، حتما به پزشک مراجعه کنید و در مورد واکسن کزاز مشورت کنید.
زخم سوراخ شدن
نوع دیگری از زخم ها، سوراخ شدگی هستند که معمولا بر اثر وارد شدن میخ، سوزن، تراشه چوب و دیگر اجسام تیز و باریک ایجاد شده اند. در این زخم نقطه ای کوچک اما با عمق زیاد وجود دارد. خونریزی سطحی است اما سوزش زیاد بوده و خطر عفونت کزاز و جمع شدن باکتری ها بالاست، چرا که زخم سریع بسته می شود و باکتری ها در آن محبوس می شوند.
اقدامات ضروری:
- شستشوی عمقی: شستشوی زخم سوراخ شدن باید به آرامی اما با دقت بیشتر، زیر آب جاری انجام شود. به زخم فشار شدید وارد نکنید، چرا که ممکن است آلودگی به عمق بیشتری برود.
- ویزیت پزشک: اگر زخم سوراخ شده با ابزار آلوده و زنگ زده ایجاد شده، نیاز به بررسی پزشک دارد تا در صورت نیاز واکسن کزاز تزریق شود.
خراشیدگی یا ساییدگی سطحی
در این نوع آسیب، لایه سطحی پوست برداشته شده که معمولا در اثر زمین خوردن یا کشیده شدن روی سطح زبر به وجود آمده است. خونریزی معمولا کم است، اما ممکن است ترشح مایع شفاف وجود داشته باشد. خطر معمولا باقی ماندن خاک، شن و آلودگی در زخم و در نتیجه عفونت است.
اقدامات ضروری:
- تمیز کردن کامل: زخم را با دقت زیاد و طبق اصول گفته شده به خوبی تمیز کنید تا هرگونه شن و خاک و آلودگی خارج شوند.
- مرطوب نگه داشتن: استفاده از وازلین یا پماد برای مرطوب نگه داشتن سطح زخم و ترمیم سریع تر و جلوگیری از دلمه یا اسکار، توصیه می شود.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟ علائم هشدار دهنده
اگر دچار هر نوع بریدگی شُدید، در صورت مشاهده علائم زیر حتما باید به مراکز درمانی مراجعه کنید:
- خونریزی شدید: اگر خونریزی متوقف نمی شود و توانایی کنترل آن را ندارید
- زخم عمیق و باز: اگر زخم عمیق و وسیع بوده و لبه های آن به هم نمی رسند
- آلودگی احتمالی: در صورتی که زخم با شی ء آلوده یا در محیط آلوده، خاکی، گِلی، زنگ زده و یا بر اثر گاز گرفتگی حیوانات ایجاد شده
- علائم عفونت: با دیده شدن علائم عفونت در زخم مانند قرمزی، درد شدید، تورم فزاینده، رگه های قرمز، ترشح چرکی، تب و لرز و احساس ظعف و خستگی
- مشکل در حرکت: ناتوانی در خم و راست کردن کامل انگشت، که می تواند نشانه ای از پارگی یا آسیب به تاندون باشد
درمان های تخصصی برای زخم های بریدگی
همانطور که در ابتدا گفته شد، این اقدامات درمانی برای زخم های سطحی و جزئی هستند که با روش های خانگی بهبود می یابند. اما در برخی شرایط، زخم ها به مداخلات پزشکی تخصصی نیاز دارند. از جمله:
- زخم های وسیع و باز که با چسب زخم یا حتی بخیه قابل بسته شدن نیستند و مساحت زیادی دارند.
- زخم های عفونی مزمن، که پس از گذشت زمان عفونت کرده اند و با روش های استاندارد قابل درمان نیستند.
- در زخم های شدید که به بافت های زیرین مانند عضله، تاندون و دیگر بافت های زیرین آسیب وارده شده است.
در این موارد، علاوه بر اقدامات اولیه، ممکن است از روش های درمانی تخصصی تری استفاده شود، برای مثال درمان زخم با فشار منفی که با استفاده از دستگاه وکیوم تراپی انجام می شود. این روش درمانی بیشتر برای زخم های مزمن، زخم های وسیع که نیاز به کوچک شدن دارند، زخم هایی که از گردش خون ضعیف رنج می برند، پیوند های پوستی و زخم های جراحی استفاده می شود. برای اطلاع از قیمت دستگاه وکیوم تراپی و هزینه درمان با آن، می توانید با کارشناسان سین طب در ارتباط باشید.
