درمان زخم دیابتی با وکیوم تراپی
فهرست مطالب
درمان زخم دیابتی با وکیوم تراپی: یک روش نوین و مؤثر
زخم دیابتی یکی از انواع زخم های مزمن است که معمولا درمانی سخت و پیچیده داشته و ممکن است فرد مدت های طولانی با آن دست و پنجه نرم کند. روش های درمانی مختلفی برای درمان این زخم ها به کار می رود که انتخاب آن بسته به شرایط زخم و نظر پزشک دارد. یکی از روش های نوین و بسیار مؤثر درمان زخم دیابتی با وکیوم تراپی است. درمان با فشار منفی (وکیوم تراپی) می تواند شرایط زخم را برای بهبود مهیا کند و روند درمان را تسریع بخشد.
در این مقاله هر آنچه لازم است از درمان زخم دیابتی با وکیوم تراپی بدانید را بررسی می کنیم.
البته پیش از آن بهتر است با زخم دیابتی بیشتر آشنا شویم.
بخش اول: زخم دیابتی و اهمیت درمان آن
یکی از جدی ترین و سخت ترین عوارض بیماری دیابت، زخم دیابتیست، که اکثرا هم در پاها رخ می دهد و با نام زخم پای دیابتی شناخته می شود. زخم دیابتی به دلیل اختلال در گردش خون و آسیب عصبی در فرد مبتلا به دیابت رخ می دهد. با این مشکلات یعنی گردش خون ضعیف و نوروپاتی دیابتی یا برخی دیگر شرایط چون بالا بودن قند در خون، حتی زخم های ساده و جزئی هم ممکن است مزمن شده و تبدیل به زخم دیابتی شوند.
اهمیت درمان زخم دیابتی به طور قطعی و حرفه ای از آنجاییست که زخم،علاوه بر ایجاد ناراحتی برای بیمار، ممکن است عوارض خطرناک تر و جدی ترین چون عفونت، قانقاریا، قطع عضو و یا حتی مسمومیت خون و مرگ را نیز به دنبال داشته باشد.
دلایل زخم دیابتی
همانطور که گفتیم، دو عامل اصلی در بروز زخم دیابتی نقش دارند: اختلال در گردش خون و آسیب عصبی.
-
آسیب عصبی (نوروپاتی)
آسیب به اعصاب محیطی یکی از شایع ترین عوارض دیابت است.
این عارضه موجب کاهش حس در پاها می شود، بنابراین در بسیاری از مواقع فرد متوجه آسیب های جزئی مثل بریدگی ها، تاول یا فشار ها نمی شود.
در نتیجه عدم توجه به آسیب ها، زخم های کوچک می توانند تبدیل به زخم جدی و مزمن شوند.
-
اختلال در گردش خون
دیابت بخصوص زمانی که کنترل نشده باشد می تواند موجب تنگ شدن عروقی خونی شود، که خود جریان خون را در اندام بخصوص پاها کاهش می دهد.
کاهش جریان خون، رساندن اکسیژن و مواد غذایی را به زخم ها مختل کرده و در نتیجه آن روند بهبود زخم کند می شود. در چنین شرایطی زخم ها وسیع تر شده و حتی خطر عفونت در آن ها افزایش می یابد.
-
عوامل دیگر
بجز نوروپاتی دیابتی و گردش خون ضعیف که عوامل اصلی هستند، موارد دیگری هم در بروز زخم دیابتی نقش دارند.
از جمله آن ها می توان به عفونت، فشار و آسیب های مکرر، قند خون بالا و سابقه طولانی مدت دیابت اشاره کرد.
عوامل خطر زخم دیابتی
زخم دیابتی ممکن است برای هر فرد مبتلا به دیابت بروز کند، اما در برخی افراد خطر ایجاد آن بیشتر است. این موارد که آن ها را عوامل خطر می نامیم، هم می توانند احتمال بروز زخم مزمن دیابتی را بیشتر کنند و هم در صورت بروز زخم، خطر آن ها برای بیمار بیشتر است. از جمله مهم ترین این عوامل موارد زیر است:
- عدم مدیریت دیابت و کنترل قند خون
- چاقی
- مصرف دخانیات و الکل
- ابتلا به بیماری های قلبی عروقی
- فشار خون بالا
- عدم رعایت بهداشت فردی
- پوشیدن کفش نامناسب
- ناهنجاری های پا (مثل انگشت چکشی، میخچه و …)
عوارض عدم درمان زخم دیابتی
درد زخم دیابتی و تحمل کردن آن به خودی خود دردناک است، بخصوص اگر با ترشح و بوی نامطبوع همراه باشد؛ با این حال حتی فرای این علائم ناخوشایند، عوارض خطرناک تری هم ممکن است در صورت عدم درمان زخم دیابتی اتفاق بیافتد. از جمله :
عفونت زخم:
زخم های دیابتی به دلیل کاهش جریان خون و آسیب عصبی به شدت مستعد عفونت هستند. در صورت عدم درمان و رسیدگی به زخم، عفونت اتفاق می افتد که خود می تواند به بافت های عمیق تری چون استخوان ها رسیده و موجب استئومیلیت شود. عفونت حتی ممکن است به جریان خون رسیده و منجر به سپسیس یا عفونت خون شود که یک وضعیت اورژانسی پزشکی است.
سپسیس (مسمومیت خون یا عفونت خون)
عفونت خون که پیش تر به آن اشاره کردیم یک وضعیت خطرناک و تهدید کننده زندگی است. سپسیس در اثر واکنش شدید و خارج از کنترل سیستم ایمنی بدن نسبت به عفونت در خون است. در واقع سیستم ایمنی در این وضعیت به جای مبارزه با عفونت، به بافت و اندام های خود بدن حمله می کند و موجب آسیب و نارسایی در عملکرد آن ها می شود.
عفونت کنترل نشده ناشی از زخم دیابتی، ممکن است منجر به سپسیس شود.
قانقاریا:
مرگ بافت ناشی از عدم خونرسانی کافی، گانگرن یا قانقاریا است. زخم های دیابتی در صورت عدم درمان می توانند تبدیل به قانقاریا شوند، که خود در نهایت منجر به قطع عضو می شود.
قطع عضو:
یکی از عوارض جدی و شدید دیگر زمانیست که قانقاریا و عفونت گسترش پیدا کرده اند، بنابراین به ناچار برای حفظ جان بیمار لازم است تا عضو آسیب دیده قطع شود. قطع عضو خود می تواند تأثیر قابل توجهی بر کیفیت زندگی فرد بگذارد.
آسیب به بافت های اطراف:
عدم درمان زخم دیابتی در یک قسمت می تواند منجر به گسترش زخم و آسیب رسیدن به بخش های دیگر هم شود. در چنین شرایطی مدیریت زخم سخت تر شده و بیمار ناراحتی و عوارض بیشتری تجربه می کند.
افزایش خطر بیماری های قلبی عروقی:
با عدم درمان مناسب زخم دیابتی و عفونت های مزمن، خطر ابتلا به بیماری های قلبی عروقی هم بیشتر می شود. این خود رابطه مستقیمی با مشکلات گردش خون و سایر عوارض دیابت هم دارد که همگی با هم شرایط را وخیم تر می کنند.
کاهش کیفیت زندگی:
درمان نامناسب یا عدم درمان زخم های دیابتی می تواند منجر به خستگی، مشکلات روحی روانی و حتی ناتوانی در انجام فعالیت های روزانه فرد شود، که همگی موجب کاهش کیفیت زندگی می شوند.
افزایش هزینه های درمانی:
علاوه بر تمام آسیب ها و عوارض جسمی و روحی، عدم درمان زخم دیابتی حتی از نظر اقتصادی نیز ضرر رسان است. با عدم درمان زخم در زمان مناسب، زخم شرایط پیچیده تر و عوارض بیشتری پیدا می کند و نیاز به اقدامات درمانی چون داروها، پانسمان ها، هزینه های بستری و درمان های پیشرفته هم بیشتر می شود.
روش های درمان زخم دیابتی
خوشبختانه بیشتر زخم های دیابتی قابل درمان هستند، بخصوص اگر به موقع برای رسیدگی به آن ها اقدام شود، و روش های زیادی برای این کار وجود دارد. با این حال درمان زخم دیابتی یک رویکرد چند جانبه بوده و نیاز به شکیبایی دارد. برای درمان زخم دیابتی، با توجه به نوع و شدت زخم و وضعیت بیمار، اقدامات درمانی زیر در درجات و مدت زمان مختلف انجام می شود:
-
کنترل قند خون
- کنترل دقیق قند خون یکی از مهم ترین عوامل در درمان زخم دیابتیست.
- بنابراین بیمار باید قند خون خود را به صورت روزانه بررسی کند و در محدوده مناسب نگاه دارد.
- بدین منظور نیز استفاده به موقع از انسولین و سایر داروها، داشتن رژیم غذایی و سبک زندگی مناسب ضروریست.
-
مراقبت از زخم
- تمیز کردن روزانه زخم، تعویض به موقع پانسمان، استفاده از داروهای موضعی و توجه به وضعیت زخم از جمله اقدامات لازم برای مراقبت از زخم است.
- پزشک باید زخم را بررسی کند تا اقدامات دقیق مراقبتی را توصیه کند.
- ممکن است پزشک استفاده از برخی داروهای موضعی و خوراکی، پانسمان های مخصوص، محلول های ضد عفونی کننده یا دیگر موارد را تجویز کند.
-
کاهش فشار
- لازم است تا فشار از زخم و اندام آسیب دیده برداشته شود.
- بدین منظور استفاده از کفش های مخصوص، کفی های طبی، عصا یا واکر، یا در مواردی پروتز ها و پانسمان های مخصوص تجویز می شود.
-
درمان دارویی
- مرحله مهمی از درمان زخم دیابتی، درمان های داروییست.
- معمولا پزشک برای درمان عفونت زخم آنتی بیوتیک ها را تجویز می کند.
- هم چنین داروهایی نیز برای کمک به بهبود گردش خون و تسریع روند بهبود زخم و کاهش درد مورد استفاده قرار می گیرند.
-
درمان های نوین
- روش های نوین درمان زخم دیابتی خود شامل چندین نوع تکنیک جدید و پیشرفته است.
- از جمله آن ها استفاده از پانسمان های پیشرفته (پانسمان نوین)، اوزون تراپی زخم، درمان پی آر پی، و البته درمان زخم دیابتی با وکیوم تراپی است.
بخش دوم: وکیوم تراپی برای زخم دیابتی
وکیوم تراپی چیست؟
درمان زخم با فشار منفی یا وکیوم تراپی، یک روش درمانی نوین برای بهبود سریع تر زخم های مزمن و پیچیده، از جمله زخم دیابتیست. این روش شامل استفاده از یک سیستم است، یعنی مجموعه ای از اعضاء که با هماهنگی با یکدیگر عمل می کنند.
اگرچه وکیوم تراپی زخم دیابتی به شکل امروزی آن درمانی نوین محسوب می شود، اما در واقع درمان با استفاده از فشار منفی یک روش قدیمی و البته کارآمد برای کاهش فشار از زخم ها و تشویق تسریع روند بهبودی آن هاست.
درمان زخم دیابتی با وکیوم تراپی از جمله راه های مؤثر در بسیاری موارد است، بخصوص زمانی که زخم دیابتی به درجات بالاتر رسیده و روش های درمانی اولیه پاسخگو نیست.
نحوه عملکرد وکیوم تراپی
دستگاه وکیوم تراپی زخم شامل یک پمپ وکیوم (دستگاه اصلی) است که با استفاده از یک لوله رابط و پانسمان مخصوص، به زخم متصل می شود.
پس از تمیز کردن زخم پانسمان مخصوص (فوم سیاه یا سفید یا گاز) روی زخم قرار گرفته و لوله به آن وصل می شود. قسمت دیگر لوله به پمپ وکیوم وصل شده و با اعمال فشار منفی، ترشحات زخم شامل مایعات و باکتری های موجود تخلیه شده و به مخزن مخصوص منتقل می شوند. با این کار بستر زخم تمیز شده و از آن مهم تر، ناحیه اطراف زخم تحت مکش ایجاد شده دچار افزایش جریان خون می شود که برای بهبود زخم ضروریست.
مکانیسم اثر وکیوم تراپی در بهبود زخم دیابتی
وکیوم تراپی زخم از چند جهت بر بهبود زخم دیابتی اثر می گذارد:
افزایش جریان خون:
مهم ترین تأثیر درمان زخم دیابتی با وکیوم تراپی، بهبود جریان خون در ناحیه اطراف زخم است. این کار که به وسیله مکش (فشار منفی) ایجاد شده انجام می شود، موجب رسیدن خون، اکسیژن و مواد مغذی بیشتر به بافت ها می شود. در نتیجه زخم سریعتر بهبود می یابد.
حذف مایعات و ترشحات:
مایعات اضافی و ترشحات التهابی و مواد زائد زخم با مکش ایجاد شده حذف شده و به مخزن منتقل می شوند. در نتیجه این عمل محیط زخم تمیز و خشک شده و از رشد باکتری ها جلوگیری می شود.
کاهش بار باکتریایی و جلوگیری از عفونت:
ترشحات زخم با باکتری ها همراه است که می تواند موجب عفونت زخم شود. با حذف ترشحات که شرح دادیم، بار میکروبی زخم کم شده و خطر عفونت کاهش می یابد.
تحریک رشد بافت گرانوله:
فشار کنترل شده ای که بر بافت های زخم اعمال می شود می تواند موجب کشش ملایم بافت ها شود، که این امر به رشد سلول های جدید و تشکیل بافت همبند جدید (بافت گرانوله) کمک می کند.
کاهش تورم و التهاب:
وکیوم تراپی زخم دیابتی موجب کاهش فشار و التهاب ناحیه اطراف زخم می شود که این خود به کاهش درد و ناراحتی بیمار کمک می کند.
نزدیک کردن لبه های زخم به هم:
فشار منفی موجب نزدیک شدن لبه های زخم به هم و کوچک تر و بسته شدن زخم می شود، که برای بهبود زخم ضروریست.
چه نوع زخم های دیابتی با وکیوم تراپی درمان می شوند؟
وکیوم تراپی زخم می تواند برای زخم های دیابتی که نیاز به تسریع در روند بهبود دارند مفید باشند، از جمله این زخم های دیابتی می توان به موارد زیر اشاره کرد:
زخم های مزمن پا (زخم پای دیابتی):
بیشتر زخم های دیابتی در ناحیه پا ایجاد می شوند که دلیل آن آسیب پذیری بیشتر پا و وجود نوروپاتی دیابتی و اختلال در گردش خون در این اندام است. برای کمک به جریان خون بهتر در زخم پای دیابتی می توان از وکیوم تراپی استفاده کرد.
زخم های عفونی:
دیگر استفاده وکیوم تراپی در درمان زخم عفونی است؛ چرا که با تخیه ترشحات و کاهش بار باکتریایی زخم، عفونت کنترل شده و روند بهبودی سرعت می یابد. البته برای زخم های عفونی نیاز به احتیاط بیشتری است، چرا که عفونت فعال ممکن است با وکیوم تراپی گسترش یابد.
زخم های پس از جراحی:
برخی زخم های دیابتی شدید برای درمان نیاز به جراحی دارند. جراحی ممکن است بخاطر برداشتن فشار، دبریدمان زخم، یا پیوند پوست انجام شود. یکی دیگر از کاربردهای وکیوم تراپی زخم دیابتی، در مورد زخم های پس از جراحی است که می تواند موجب تسریع روند بهبود آن شود.
زخم های ناشی از قطع عضو:
در موارد شدید، ممکن است زخم دیابتی منجر به قطع عضو شود و برای نجات جان بیمار چاره دیگری باقی نمانده باشد. پس از قطع عضو نیز برای بهبود سریع تر محل زخم می توان از وکیوم تراپی زخم آمپوتاسیون استفاده کرد.
در تمامی موارد استفاده از وکیوم تراپی باید تحت نظر پزشک باشد تا موجب ایجاد آسیب بیشتر نشود، چرا که وکیوم تراپی برای برخی زخم ها مناسب نیست و ممکن است موجب آسیب بیشتر شود.
وکیوم تراپی زخم دیابتی در چه مواردی ممنوع است؟
با وجود مزایای فراوان وکیوم تراپی زخم، این روش در مواردی منع مصرف داشته و در برخی موارد هم باید با احتیاط فراوان انجام شود. برخی از مهم ترین موارد منع مصرف وکیوم تراپی عبارتند از:
برای زخم های حاوی بافت نکروزه:
زخم ها با بافت نکروزه، یعنی بافت های مرده مناسب برای وکیوم تراپی زخم نیستند. در مورد این زخم ها ابتدا باید بافت مرده و عفونی از زخم برداشته شود، در غیر این صورت مانع عملکرد صحیح وکیوم تراپی شده و حتی می تواند منجر به عفونت بیشتر شود.
زخم های حاوی تومور بدخیم:
وکیوم تراپی برای درمان زخم های سرطانی ممنوعیت دارد؛ چرا که اعمال فشار منفی بر این زخم ها می تواند موجب گسترش سلول های سرطانی شود.
زخم های حاوی فیستول:
فیستول عروقی، ایجاد یک جریان غیرطبیعی بین شریان و ورید است. اعمال فشار منفی بر زخم های حاوی فیستول می تواند موجب خونریزی شدید و عوارض جدی شود.
بیماران با اختلالات انعقادی خون:
در مواردی که بیمار دچار اختلالات انعقادی خون است وکیوم تراپی نباید انجام شود و یا تحت نظر پزشک و با احتیاط فراوان صورت گیرد.
زخم های رسیده به استخوان و عصب:
اگر زخم به حدی عمق داشته باشد که اعصاب یا استخوان ها دیده شوند، وکیوم تراپی زخم ممنوع است، چرا که می تواند موجب آسیب جدی شود.
زخم های عفونی درمان نشده (عفونت فعال):
عفونت زخم باید پیش از درمان با وکیوم تراپی، کنترل شود. اعمال فشار منفی بر زخم هایی که عفونت فعال دارند می تواند موجب گسترش عفونت و بدتر شدن آن ها شود.
در موارد ایجاد حساسیت:
ممکن است برخی افراد به پانسمان های مورد استفاده در وکیوم تراپی حساسیت داشته باشند، که در این صورت یا باید از پانسمان های جایگزین استفاده کرد و یا از روشی دیگر برای بهبود زخم کمک گرفت.
شرایط خاص پزشکی:
در مواردی که بیمار دچار بیماری هایی چون نارسایی قلبی، نارسایی کلیوی، بیماری های قلبی یا دیگر شرایط خاص پزشکی باشد، استفاده از وکیوم تراپی باید با محدودیت انجام شده و یا از آن صرف نظر شود. تصمیم قطعی در این مورد با پزشک است.
مزایای وکیوم تراپی زخم دیابتی
فواید زیاد وکیوم تراپی برای درمان زخم های مزمن از جمله زخم دیابتی، سبب شده تا استفاده از این روش نوین رواج زیادی پیدا کند و در مراکز درمان زخم توصیه شود. از جمله مزایای درمان زخم دیابتی با وکیوم تراپی می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- تسریع روند بهبودی
- کاهش خطر عفونت
- افزایش جریان خون
- کاهش تورم، التهاب و درد بیمار
- بهبود کیفیت زندگی بیمار
- کاهش نیاز به تعویض مکرر پانسمان و صرفه اقتصادی
- امکان انجام درمان در محل سکونت بیمار
انواع دستگاه وکیوم تراپی زخم دیابتی
دستگاه های وکیوم تراپی همگی یک عمل را انجام می دهند و آن اعمال فشار منفی است؛ با این حال از نظر اندازه، قدرت و برخی امکانات اضافه مدل های مختلفی وجود دارد. انتخاب نوع دستگاه برای وکیوم تراپی زخم باید با توجه به شرایط بیمار و نظر پزشک وی انجام شود.
انواع دستگاه های وکیوم تراپی عبارتند از:
دستگاه های ثابت:
این دستگاه ها بزرگ و سنگین هستند و قدرت بیشتری هم دارند، بنابراین برای استفاده در بیمارستان و مراکز درمانی مناسبند.
دستگاه های ثابت دارای قابلیت تنظیم دقیق فشار منفی و سایر پارامتر های درمانی هستند.
بعضی مدل ها امکانات بیشتری مثل ایجاد فشار مثبت هم دارند.
مناسب برای درمان زخم های پیچیده و بزرگ هستند.
دستگاه های قابل حمل:
این دستگاه ها کوچکتر و سبک هستند و برای استفاده در منزل مناسبند.
قدرت این دستگاه ها کمتر است و برای زخم های کوچک و متوسط مناسب است.
قابلیت حمل آسان و استفاده راحت تر موجب می شود افراد زیادی بتوانند از آن استفاده کنند.
نکات مهم در انتخاب نوع دستگاه
برای انتخاب نوع دستگاه وکیوم تراپی زخم باید بر اساس این موارد تصمیم گرفت:
- نوع و شدت زخم
- محل درمان (بیمارستان یا منزل بیمار)
- هزینه دستگاه و لوازم مصرفی
- قابلیت حمل و نقل
- قابلیت تنظیم فشار
اجاره دستگاه وکیوم تراپی زخم
توجه داشته باشید که در مواردی که فرد می خواهد درمان را در خانه انجام دهد، نیاز به خرید دستگاه وکیوم تراپی نیست؛ چرا که این برای بیماران یا مراکزی که استفاده موقت دارند(مثل خانه سالمندان و مراکز کوچک) به صرفه نیست. در این صورت افراد می توانند بجای خرید، از اجاره دستگاه وکیوم تراپی بهره مند شوند. شرایط اجاره با توجه به شرکت یا مرکز ارائه دهنده دستگاه متغیر است.
برای اجاره رایگان دستگاه وکیوم تراپی ، می توانید با کارشناسان در ارتباط باشید.
تأثیر وکیوم تراپی بر کیفیت زندگی بیماران دیابتی
- کاهش درد و ناراحتی
- تسریع روند بهبود زخم
- کاهش مدت بستری
- کاهش خطر عفونت
- نیاز کمتر به تعویض پانسمان
- بهبود عملکرد فیزیکی
- بهبود سلامت روان
درمان زخم دیابتی با وکیوم تراپی در تهران
روش درمان زخم دیابتی با وکیوم تراپی در مراکز درمانی و کلینیک های درمان زخم انجام می شود. مراکز معتبر و با امکانات مناسب از دستگاه های ثابت و پرقدرت تر استفاده می کنند، در حالی که مراکز کوچک تر و افرادی که نیاز به استفاده موقت از دستگاه دارند، می توانند آن را اجاره کنند. برای خرید دستگاه وکیوم تراپی زخم در تهران و شهرستان ها و یا اجاره دستگاه های قابل حمل، می توانید با سین طب در ارتباط باشید.
نتیجه گیری
زخم دیابتی یکی از عوارض جدی و آزاردهنده بیماری دیابت است که نیاز به درمان قطعی و حرفه ای دارد. روش های مختلفی بدین منظور وجود دارد، که به شدت و نوع زخم و نظر پزشک بستگی دارد. یکی از این روش های نوین که تأثیرگذاری بالا داشته و می تواند سرعت بهبود زخم را بیشتر کند، وکیوم تراپی زخم دیابتیست.
وکیوم تراپی زخم با استفاده از یک سیستم شامل دستگاه فشار منفی و اتصالات و پانسمان های مربوط به آن است. ایجاد فشار منفی بر زخم می تواند موجب افزایش جریان خون در ناحیه زخم، کاهش ترشحات و بار باکتریایی، کاهش اندازه زخم، کاهش تورم و التهاب و به طور کلی بهبود وضعیت زخم شود. بنابراین می توان یک متد مناسب برای درمان زخم دیابتی را استفاده از وکیوم تراپی دانست.
وکیوم تراپی زخم در مراکز و کلینیک های درمان زخم یا در منزل بیمار به صورت اجاره دستگاه وکیوم انجام می شود.
